Ondernemers mogen afschrijven op hun investeringen. Hiervoor bestaan verschillende methodes, die niet door elkaar gebruikt mogen worden. In bepaalde situaties is echter willekeurige afschrijving toegestaan.

De wet kent de volgende willekeurige-afschrijvingsfaciliteiten:

  1. willekeurige afschrijving voor startende ondernemers;
  2. willekeurige afschrijving op milieu-investeringen;
  3. willekeurige afschrijving op zeeschepen.

De willekeurige afschrijving op zeeschepen blijft hier buiten beschouwing.

 

1. Willekeurige afschrijving voor startende ondernemers

Ondernemers mogen afschrijven op hun investeringen. Hiervoor bestaan verschillende methodes, die niet door elkaar gebruikt mogen worden. In bepaalde situaties is echter willekeurige afschrijving toegestaan. Eén van die situaties is wanneer er sprake is van een startende ondernemer.

Startende ondernemer

Bedrijfsmiddelen die door startende ondernemers gedurende de startfase van hun onderneming worden aangeschaft of voortgebracht, kunnen volledig vrij worden afgeschreven. Met name startende ondernemers kunnen hierdoor een belangrijk en vaak broodnodig liquiditeitsvoordeel behalen. Het gaat hierbij om de investeringen die zijn gedaan in de periode dat de ondernemer starter is. Dus de faciliteit blijft gelden voor de investeringen die tijdens de startersfase zijn gedaan, ook nadat de ondernemer niet meer de status van starter heeft.

Een startende ondernemer is een ondernemer die gedurende drie jaar recht heeft op de startersaftrek. Dat betekent ook dat deze willekeurige-afschrijvingsmogelijkheid alleen open staat binnen de inkomstenbelasting en dus niet geldt voor ondernemers die hun onderneming in de BV-vorm voeren en vennootschapsbelastingplichtig zijn.

Beperkingen

Voor deze willekeurige-afschrijvingsfaciliteit gelden dezelfde uitzonderingen als voor de investeringsaftrek. Derhalve geldt de faciliteit niet voor alle bedrijfsmiddelen. Ook geldt een vergelijkbaar plafond voor de willekeurige afschrijving als voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, namelijk investeringen tot een bedrag van € 323.544 (2020). Investeert de startende ondernemer meer dan dit plafond, dan kan tot dit plafond willekeurig worden afgeschreven en kan over het meerdere op de normale wijze worden afgeschreven. Aan de investering is geen minimumbedrag verbonden. Voor sommige bedrijfsmiddelen geldt het plafond niet, zoals voor een milieubedrijfsmiddel. Mogelijk dat de startende ondernemer door spreiding van de investeringen over meerdere jaren dit plafond niet bereikt en hij de bedrijfsmiddelen volledig willekeurig kan afschrijven. Bij overschrijding van het plafond mag de ondernemer zelf aangeven welke investeringen geheel of gedeeltelijk boven het plafond uitkomen.

Wordt binnen vijf jaar na het begin van het investeringsjaar niet langer voldaan aan de voorwaarden voor willekeurige afschrijving, dan moet de willekeurige afschrijving worden teruggedraaid. Dit is bijvoorbeeld het geval als de ondernemer een bedrijfsmiddel alsnog gaat verhuren. In een dergelijk geval wordt de boekwaarde van het desbetreffende bedrijfsmiddel gesteld op de boekwaarde die het bij normale afschrijving zou hebben gehad.

Zoals hiervoor al is vermeld is niet van belang of de ondernemer zelf nog aan de voorwaarden voor startende ondernemer voldoet.

Voorbeeld

Een startende ondernemer kocht op 1 juli 2017 een machine voor € 150.000. De ondernemer schreef willekeurig af: over 2017 € 60.000 en over 2018 € 80.000. De boekwaarde op 31 december 2018 was dus € 10.000.

Bij normale afschrijving (stel 5 jaar, restwaarde € 10.000) zou de boekwaarde € 94.000 zijn op 1 januari 2019.

Sinds 1 januari 2019 verhuurt de ondernemer de machine. Daardoor voldoet hij niet meer aan de voorwaarden voor willekeurige afschrijving.

De termijn van 5 jaar waarbinnen hij de willekeurige afschrijving weer bij de winst moet tellen, start op 1 januari 2017. Dit is namelijk het begin van het jaar waarin de ondernemer investeerde.

In 2019 moet de ondernemer de machine opwaarderen van € 10.000 naar € 94.000. Hierdoor moet hij een boekwinst bijtellen van € 84.000. Over 2019 kan hij nog wel een normale afschrijving toepassen van € 28.000.

 

2. Willekeurige afschrijving op milieu-investeringen

Ondernemers mogen afschrijven op hun investeringen. Hiervoor bestaan verschillende methodes, die niet door elkaar gebruikt mogen worden. In bepaalde situaties is echter willekeurige afschrijving toegestaan. Eén van die situaties is wanneer er sprake is van een afschrijving op milieu-investeringen, ook wel Vamil genoemd. In tegenstelling tot de willekeurige afschrijving voor startende ondernemers, staat deze faciliteit open voor ondernemingen in de inkomstenbelasting als de vennootschapsbelasting.

Milieu-investeringen

Milieulijst Vamil

Milieu-investeringen zijn bedrijfsmiddelen die de minister van Infrastructuur en Waterstaat in overeenstemming met de minister van Financiën en na overleg met de minister van Economische Zaken en Klimaat heeft aangewezen als bedrijfsmiddelen die in het belang zijn van de bescherming van het milieu. Alleen bedrijfsmiddelen die in Nederland nog niet gangbaar zijn, niet eerder zijn gebruikt en er voornamelijk toe bijdragen dat de nadelige gevolgen voor het milieu of dierenwelzijn worden voorkomen, beperkt of ongedaan gemaakt kunnen aangewezen worden als milieu-bedrijfsmiddel. Voor de sectoren landbouw, visserij en aquacultuur gelden nog enkele voorwaarden gericht op beperking van de productie. De Milieulijst voor de Vamil is gepubliceerd op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Tijdig aanmelden Vamil

Voor toepassing van de willekeurige afschrijving op milieu-investeringen moet de ondernemer bovendien de investering aanmelden bij de minister van Economische Zaken en Klimaat, uitsluitend via de website van de RVO. Het gaat om investeringen boven € 2.500.

De termijn waarbinnen aanmelding moet plaats vinden is drie maanden. Deze termijn start bij:

  • het aangaan van de verplichting (koop);
  • in geval van voortbrengingskosten: het begin van het kalenderkwartaal volgend op dat waarin de kosten zijn gemaakt of, ingeval het bedrijfsmiddel waarvoor voortbrengingskosten zijn gemaakt in het kalenderkwartaal in gebruik is genomen, bij de ingebruikname van het bedrijfsmiddel.

Samen met de aanmelding Vamil kan de ondernemer een eventuele Milieu-investeringsaftrek (MIA) aanmelden.

Willekeurige afschrijving

Aanschaffings- of voortbrengingskosten (vervaardiging in het bedrijf van de onderneming zelf) van tijdig aangemelde milieu-investeringen mag de ondernemer willekeurig afschrijven. Hieraan is wel de beperking verbonden dat de ondernemer slechts 75% willekeurig mag afschrijven. De overige 25% schrijft de ondernemer regulier af. Daarnaast geldt ook een absoluut maximum van € 25 miljoen aan aanschaffings- en voortbrengingskosten per bedrijfsmiddel en per ondernemer per jaar en wordt rekening gehouden met in eerdere jaren voor dat bedrijfsmiddel reeds genoten MIA of Vamil.

Aanvraag

De willekeurige afschrijving op milieu-investeringen moet binnen 3 maanden na aankoop van het bedrijfsmiddel worden aangevraagd bij de RVO via mijn.rvo.nl.